14/11: Παγκόσμια ημέρα κατά του διαβήτη

Αρχικά, να εξηγήσουμε σύντομα και με απλά λόγια περί τίνος πρόκειται. Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μια διαταραχή του μεταβολισμού, η οποία χαρακτηρίζεται από μειωμένη έκκριση ή/και δράση της ινσουλίνης (διαβήτης τύπου 2) ή από παντελή έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας (διαβήτης τύπου 1). Το αποτέλεσμα και των 2 τύπων διαβήτη είναι η αυξημένη συγκέντρωση γλυκόζης στο αίμα, η οποία μακροχρόνια οδηγεί σε βλάβη, δυσλειτουργία ή και ανεπάρκεια διαφόρων οργάνων όπως των νεφρών, των ματιών, της καρδιάς κ.α.  

Τα συμπτώματα είναι πολλά, αλλά και κάποιες φορές ανύπαρκτα, όπου σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει η ένδειξη ώστε να διαπιστώσουμε εγκαίρως το πρόβλημα. Τις περισσότερες όμως φορές, εμφανίζονται συμπτώματα όπως αυξημένη δίψα, αυξημένη πείνα, αυξημένη διούρηση, απώλεια βάρους και μακροχρόνια μέχρι και προβλήματα όρασης.

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΒΗΤΗΚΩΝ

Όσον αφορά τη διατροφή των διαβητικών, οι περισσότεροι τη βλέπουν με φόβο, γιατί φαντάζονται μια στερητική δίαιτα με ελλείψεις θρεπτικών συστατικών, αυστηρούς κανόνες, με  άνοστα και μονότονα φαγητά που πιθανόν να τους στερήσουν και την κοινωνικότητά τους.

Αυτό που πρέπει όλοι να ξέρουν, είναι ότι οι διατροφικές συστάσεις που απευθύνονται στους  διαβητικούς, απευθύνονται και θα πρέπει να συστήνονται σε όλα τα άτομα. Αντί λοιπόν, να την αντιμετωπίζουμε σαν κάτι πολύ στερητικό και εξειδικευμένο, καλό θα ήταν όλοι μας να ακολουθούμε τις αρχές και τις συστάσεις αυτού του τύπου διατροφής αν θέλουμε να παραμείνουμε υγιείς και να προλάβουμε όχι μόνο την εμφάνιση του διαβήτη αλλά και οπιασδήποτε ασθένειας.

Εφόσον, η “πρωταγωνίστριά”  μας είναι η γλυκόζη, σε αυτή θα δώσουμε τη μέγιστη προσοχή μας σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα που επιλέγουμε και τον τρόπο μαγειρέματός τους. Όλες σχεδόν οι τροφές που καταναλώνουμε, καταλήγουν μέσω μεταβολικών διεργασιών, στο τελικό προιόν που είναι η γλυκόζη. Το σημείο προσοχής και αυτό που κάνει τη διαφορά, είναι το πόσο γρήγορα ένα τρόφιμο μπορεί να αυξήσει το ζάχαρο του αίματος (ο λεγόμενος γλυκαιμικός δείκτης του τροφίμου) και να προκαλέσει την λεγόμενη υπεργλυκαιμία, που θέλουμε σε αυτή την κατάσταση να αποφύγουμε. Τροφές όπως, η πατάτα, το καλαμπόκι, όλα τα επεξεργασμένα τρόφιμα και συγκεκριμένα το άσπρο ψωμί, τα κοινά ζυμαρικά και δημητριακά πρωινού με ζάχαρη κ.α., έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη.

Αντίθετα, τα φυλλώδη λαχανικά, το κρέας, το ψάρι, το αυγό, τα γαλακτοκομικά και μερικά φρούτα (εξαιρούμε την πολύ ώριμη μπανάνα και τα αποξηραμένα γλυκά φρούτα) έχουν μικρότερο γλυκαιμικό δείκτη.

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΑΥΞΗΣΗ ΖΑΧΑΡΟΥ ΣΤΟ ΑΙΜΑ

Υπάρχουν κάποια “τρικ” που μπορούν να προλάβουν την υπεργλυκαιμία των τροφών και δεν είναι τίποτα άλλο από τους κατάλληλους συνδυασμούς των τροφών.

1. Πρωτείνη. Συνδυάζοντας τις αμυλούχες τροφές με πρωτείνη, αυξάνεται με αργό και ελεγχόμενο ρυθμό η γλυκόζη, π.χ. Συνδυάστε στήθος κοτόπουλο με μία μικρή μερίδα (4 κ.σ.) ρύζι ή μακαρόνια ολικής

2. Λαχανικά. Οι φυτικές ίνες των λαχανικών επίσης προλαμβάνουν την υπεργλυκαιμία. Έτσι, μπορείτε να χωρίζετε σε 3 μέρη το πιάτο σας, όπου το μεγαλύτερο κομμάτι θα καταλαμβάνουν τα λαχανικά, το άλλο η πρωτείνη και το μικρότερο η αμυλούχα τροφή.

3. Ξηροί καρποί και ελαιόλαδο. Τα “καλά” λιπαρά των ξηρών καρπών και το ευεργετικό ελειόλαδο, μειώνουν τον γλυκαιμικό δείκτη των τροφών, π.χ. Συνδυάστε ακόμα και το φρούτο σας με μία χούφτα ανάλατους ξηρούς καρπούς και τις σαλάτες και το όσπριό σας με 1-2 κ.σ. ελαιόλαδο.

4. ΠΟΤΕ μην καταναλώνετε τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη αυτούσιες ή ως κυρίως γεύμα δηλ. σε μεγάλη ποσότητα, π.χ. Αντί να φάτε μια μεγάλη μερίδα μακαρόνια για να χορτάσετε, προτιμήστε να τα καταναλώσετε σε μικρότερη ποσότητα ως συνοδευτικό με κρέας ή ψάρι (σολομό) και πολλά λαχανικά. Επίσης, τα γλυκά του κουταλιού προτιμότερο να τα συνοδεύετε με λίγο άπαχο γιαούρτι.

5. Κανέλα. Θεωρείται ως το μπαχαρικό “ισορροπηστής” του ζαχάρου και μπορείτε να το προσθέσετε σε φαγητά, σε γλυκά ή και ακόμα σε φρούτα.

6. Μαγείρεμα. Η μεγάλη δειάρκεια μαγειρέματος αυξάνει τον γλυκαιμικό δείκτη των τροφίμων. Προτιμότερο είναι να τρώτε τα λαχανικά ωμά, και τα μακαρόνια “al dente”. Ο γλυκαιμικός δείκτης του καρότου αυξάνεται κατά πολύ μόλις βράσει, όπως επίσης και της πατάτας, κυρίως αν την κάνουμε πουρέ!

7. Γλυκοπατάτα. Μιας και αναφέραμε τη πατάτα δε θα μπορούσαμε να αφήσουμε απ'εξω την γλυκοπατάτα, η οποία αποτελεί την εναλλακτική λύση στις δίαιτες των διαβητικών. Περιέχει πολλές φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη από τη κοινή πατάτα και μελέτες αναφέρουν ότι οι ουσίες της προλαμβάνουν ορισμένες μορφές καρκίνου, όπως επίσης μείωση της στεφανιαίας νόσου και του εγκεφαλικού.

Θέλετε κι άλλα;

Τέλος, ας μης ξεχάσουμε το σημαντικό ρόλο που παίζει η άσκηση στη υγεία του διαβητικού και στη σταθεροποίηση του ζαχάρου στο αίμα. Ποια λοιπόν, από αυτές τις συστάσεις δεν απευθύνεται και δεν επωφελεί όλους μας; Εδώ έρχεται να μας πει ο Ιπποκράτης ότι η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία!

Αλεξανδρίδη Ελπίδα
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
Λεωφ. Δημοκρατίας 59-Γ
τηλ. 2810 226 678 κιν. 6945 905 831